İcatlarda sadece erkeklerin değil kadınların da imzası var. Peki ne kadarını biliyorsunuz? Sizin için kadın mucitleri, bilim kadınları konusunu araştırdık.

Modern zamanların vazgeçilmezi haline gelen bilgisayarı kimin icat ettiği gibi bir konunun içinde birçok isimden bahsedilir. Yani bilgisayarlar, telefonun icadı gibi tek bir isme bağlanmıyor. Bugün bilgisayar deyince aklımıza gelen Bill Gates ya da Steve Jobs gibi isimlerin konuyla ilgisi yok, onlar fırsatı yatırıma dönüştüren tasarımcılar ya da işadamları. Konu zaten 1642 yılına kadar iniyor.

Vergi tahsildarı olan babasına yardım etmek için sadece toplama ve çıkarma yapabilen çok basit bir hesap makinesini icat eden Fransız matematikçi Blaise Pascal’dan söz ederek bilgisayarların tarihine başlayabiliriz. Sonradan bir başka bilim adamı olan Alman Von Leibniz bunu dört işlem yapabilir hale getirmiş. Üç yüzyıl sonra 1937’de Aiken tarafından işin içine logoritma ve trigonometri hesapları katılmış. Arada başka bir hesap makinesi icat ettiğini düşünen, 1840’lı yıllarda yaptığı ve çözümcül makine adını verdiği cihaz ile bilinen Charles Babbage de var. Sonuçta ABD ordusu için yapılan ve 1946 tarihini taşıyan, onlu sistem üzerinden çalışan ENIAC ilk bilgisayar kabul ediliyor. Savaş sanayi bu müthiş keşfe zemin hazırlamış. Bizde ise 1946’da Hacettepe Üniversitesi için alınacak hesap makinelerini bilgisayar olarak tanımlayan elektronik mühendisi Aydın Sosyal bu ismin babası sayılıyor.

 

Sayıların Büyücü Kadını

Bu genel girişten sonra bilgisayarların tarihi içeriğine adını yazdıran bir kadından söz açmadan olmaz. Augusta Ada Byron adıyla İngiltere’de 10 Aralık 1815’de doğan, sonradan Lovelace kontesi unvanını alan bir kadın bu. O zamanların kadın matematikçileri arasında bir üstat kabul ediliyor. Kendisi aynı zamanda Türklere olan düşmanlığıyla bilinen şair Lord Byron’ın kızı. Fakat Ada’nın şiirlere aldırmadığı daha küçük yaşlarda ortaya çıkan matematik ilgisiyle belli olmuş.

Yaptığı çalışmaları ve çevirileri yukarda sözünü ettiğimiz Charles Babage’e yollamış. Babbage onu sayıların büyücü kadını olarak tanımlıyormuş. Üzerinde çalıştıkları cihaz onların deyimiyle “Anatilik Motor” muş. Biz bugün bilgisayar diyoruz. Evliliği dolayısıyla kontes de olan Ada özel hayatında fırtınalı ilişkiler yaşayan, başına buyruk bir kadın olarak biliniyor. Ve çok genç yaşta, 1852 yılında rahim kanserinden hayatını kaybetmiş.

Bugün ABD Savunma Bakanlığı için yazılan ilk bilgisayar dili Ada ismini taşıyor. Hatta Ada’nın doğum günlerinde Google o ünlü doodle çizimlerinden birini yaparak bu dahiyi hatırlıyor. Ada bir matematikçi ama çok sevdiği babasının yanında, bir şairle birlikte yatıyor. Yaşadığı yer olan Porlock köyündeki bilgisayar merkezinin adı da Ada.

Bilim Kadınları

Bilim Kadınları

Amiral Grace’i Tanımak

Bilgisayarın anası olarak bilinen Ada Lovelace’dan başka bu konuda ismi geçen başka kadınlar da var. Hepimizin aklına gelen Marie Curie’den farklı kulvarlarda kafa patlatan bu kadınlar içinde İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Harvard’da çalışmaya başlayan Grace Murray Hopper’da var. Kodlamaların anası kabul edilen bu kadın ilk kurumsal kodlama programı kabul edilen COBOL’un yaratıcısı. Bugün ABD donanmasındaki savaş gemilerinden biri, kendisi de bir amiral olduğu için onun adını taşıyor ve USS Grace olarak geçiyor. Amiral Grace’in resmini görseniz otorite ve ciddiyet ne demek anlarsınız.

Bugün için uzay laboratuarları programında çalışan pek çok kadın da var. Uzayda yürüyen ilk kadın olan Rus kozmonot Svetlena Savitskaya ile hem uzayda en uzun süre kalan Amerikalı hem de uzaya giden en yaşlı kadın olarak tarihe geçen ABD vatandaşı Dr. Peggy Whitson hemen hatırlanan isimlerden. Doktor Whitson 534 günü uzayda geçirdi ama uzayda en uzun süre kalan insan rekoru 879 gün ile bir Rus kozmonota ait.

 

Yabancı Bilim Kadınları;

  • Ada Lovelace
  • Anna Wessels Williams
  • Annie Jump Cannon
  • Barbara McClintock
  • Caroline Herschel
  • Dorothy Crowfoot Hodgkin
  • Elizabeth Blackburn
  • Grace Hopper
  • Hypatia
  • İrene Joliot-Curie
  • Jocelyn Bell Burnell
  • Lise Meitner
  • Maria Gaetana Agnesi
  • Maria Mitchell
  • Maria Sibylla Merian
  • Marie Curie
  • Marie Tharp
  • Mary Anning
  • Mary Putnam Jacobi
  • Mary Somerville
  • Nettie Stevens
  • Rachel Carson
  • Rita Levi-Montalcini
  • Rosalind Franklin
  • Sally Ride
  • Sonja Kowalewsky
  • Sophie Germain
  • Stephanie Kwolek
  • Virginia Apgar

Emre

Eğitim, Kişisel Gelişim, Enerji, Bilim ve Teknoloji ile ilgilenen araştırmalar yapmaktayım. Uygun olanları sizlerle de paylaşmaktayım.

0 yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir